Đăng bởi: Nguyễn Võ Lâm | 29.12.2010

Thuở trăng về


Nhắc đến Ngọc Bích, có thể nhiều người mến mộ ông qua những nhạc phẩm như Lời hẹn xưa, Khúc nhạc tương tư, Khúc nhạc chiều mơ, Trở về bến mơ, Mộng chiều xuân, Nhớ xuân…

Có người bảo nét nhạc ngày xưa thường khoan thai, nên dù cuộc sống có gấp gáp, vồn vã thì trong nhạc vẫn giữ được nét chậm rãi, thanh tao. Điều này, có lẽ nó cũng phụ thuộc nhiều vào ý đồ nhạc sĩ và cách thể hiện của ca sĩ, và có phần nào đó đúng trong dòng nhạc tình của Ngọc Bích, phong thái thong dong thư thả dường như trải dài qua các tác phẩm của ông.

Vì vậy, trong nhạc tình của Ngọc Bích, dù trong thời bình hay lúc chiến chinh, vẫn man mác một nét tươi sáng rất đỗi trữ tình, phảng phất một không khí thanh bình của thời tiền chiến.

Một chiều mùa chiến chinh
Xuân ngát hương thanh bình say mối tình

Nhạc của ông thơ – nhạc như quyện hòa, trong ca từ vốn dĩ đã thấm chất thơ!

Chiều nay nhớ về phía xa mờ
Ngoài khơi sóng rạt rào ước mơ!
Phút vui đêm xưa lời nguyền hòa với tiếng tơ
Chờ ngày mai gió reo lời thơ!
(Khúc nhạc chiều mơ)

Trước không chú ý mấy đến nhạc của ông, có lẽ vì đa phần các tác phẩm của ông được trình bày trước 75. Khi tìm lại các bản thu cũ của Duy Trác và nghe tác phẩm Thuở trăng về, mới bắt đầu bị lôi cuốn và lọ mọ tìm về các tác phẩm của ông.

Thuở trăng về, tư liệu hiện có ghi rằng Ngọc Bích và Quang Cẩn (?) cùng sáng tác. Quang Cẩn ở vị trí nào, đặt lời, hay nhạc được phổ từ thơ ông, vẫn chưa rõ vì không thấy tài liệu ghi kỹ hơn. Đây có thể nói là một tác phẩm nói là nhạc cũng được, nói là thơ cũng được, vì cái khoảng cách ấy chẳng mấy cách xa.

Thuở ấy trăng về tắm trắng mây
Rung theo bước gợn gió vươn dài
Muôn ngàn đợt sóng đua nhau múa
Để sóng loang vàng lối bước ai?

Thoảng gió đêm về với sắc trăng
Không trung nới rộng ánh tơ vàng,
Đôi người nhẹ bước vui bên suối,
Thổn thức đôi lòng hát mến thương,

Ngay hai khổ đầu đã mở nên một khung cảnh mơ mồng, bàng bạc ánh trăng đêm. Phải là thứ ánh sáng thật trong, phải là màn đêm phủ kín không pha tạp bởi bất cứ thứ ánh sáng nào, ánh trăng mới có thể quyện hòa rõ nét đến vậy. Dẫu là của ký ức xa xưa còn đọng lại, song nó vẫn rất thực, không huyền ảo như của Hàn Mặc Tử

Mới lớn lên trăng đã thẹn thò
Thơm như tình ái của ni cô
Gió say lướt mướt trong màu sáng
Hoa với tôi đều cảm động sơ.
(Huyền Ảo, Hàn Mặc Tử)

Thực mà rất nên thơ, gần gũi và dung dị. Cảnh và tình trong nhạc Ngọc Bích không lồng vào đến khó nhận ra như thơ Hàn Mặc Tử, trăng có quyện hòa, nhưng cốt rồi để tô điểm cho cái tình mà thôi.

Thênh thênh trăng vàng
tràn lan mênh mông trên vòm cây trắng tuôn chảy suối trăng

Em còn nhớ lại hay chăng ?
Nguồn vui bên suối, dưới trăng đêm nào ?
Muôn ngàn lớp sóng nao nao
Là lời mơn trớn xô vào thân em.

Giữa khung cảnh thanh bình ấy là hạnh phúc lứa đôi… Và mơ để rồi nói về thực…

Mong khi thanh bình! Chờ qua đao binh,
Quay về chung sống xây tổ ấm xinh,
Anh về nhớ lại năm xưa
Lời thơ ân ái dưới trăng đêm nào?
Cho lòng bớt chút thương đau
Thỏa khi đơn chiếc âu sầu xa em.

Xa em, xa quê hương, hay xa những kỷ niệm một thời? Chung quy, tất cả cũng là chia cắt. Nhạc Ngọc Bích, không gian thanh bình thuở vàng son ấy được vẽ bằng những ca từ rất đỗi bình dị, song vẫn toát một nét đẹp thanh tao. Cái tình trong nhạc của ông quyện hòa với cả những khung cảnh thiên nhiên, tạo thành một bức tranh, dù chỉ với hai mảng màu, sáng – tối, song đủ tạo thành một bức tranh tuyệt đẹp.

https://i1.wp.com/i155.photobucket.com/albums/s301/nguyenvolam/4170549594_386c7f6116_z.jpg

Thời cuộc, chiến tranh, loạn lạc, đeo bám, len lỏi vào trong cả thi ca, để rồi trong những đứa con tinh thần ấy vang ngân lên những tiếng lòng, tiếng đời mong mỏi về một cuộc sống thanh bình không còn tiếng đao binh… Các nhạc sĩ đương thời, không ít người hơn 1 lần nhắc đến thời cuộc…

Nghe ầm vang lên tiếng chiến chinh
Mơ làm diều mang sáo thanh bình
Nghe vườn cây xao xác gió may
Mơ làm kiếp lá úa rơi đầy
(Tiếng hát lênh đênh – Tử Phát & Lương Ngọc Châu, 1951)

Sau 1954, khi Ngọc Bích chuyển vào Nam, các sáng tác của ông có phần đượm buồn và hoài niệm, đến cả những tác phẩm viết về xuân, cũng là những xuân xưa

Lênh đênh theo gió hồn về đâu
Chơi vơi trong khúc nhạc vương sầu
Mùa Xuân đến mơ dáng em về
Nụ cười đê mê bên làn tóc thề
Mình mang thương nhớ trôi về đâu?
(Bến Ðàn Xuân)

Chiều nay trời sao u ám
Lá xanh buồn muốn tàn
Nhớ Xuân từ biệt đi hơi sớm
Bầy chim dường như ngơ ngác
Buông lời ai oán
Tiếc cho Xuân vừa qua
Khắp muôn loài ca Xuân…
(Nhớ Xuân)

Chim ca mừng mùa Xuần sang
Nghe gió Xuân lòng nhớ mong chàng
Xuân đến vui với hoa
Riêng có em sót sa
Nhìn về phường trời xa….
(Xuân Nhớ Chiến Sĩ)

Phải chẳng vì muốn quay lại ngày xưa, thuở thanh bình ấm êm, mà trong nhiều ca khúc ông viết hay chỉ trong mỗi tựa đề, như Mộng chiều Xuân, Nhớ Xuân, Trở về bến mơ, Khúc nhạc chiều mơ, Thuở trăng về… đều hơi hướm mộng, mộng về một viễn cảnh thanh bình vốn dĩ đã xa xưa. Người đời biết đến Ngọc Bích như một nhạc sĩ chuyên viết tình ca. Ở một góc nhìn cá nhân, nó thấp thoáng cái tình của thời cuộc…

https://i1.wp.com/i155.photobucket.com/albums/s301/nguyenvolam/nb.jpg
Nhạc sĩ Ngọc Bích

Chỉ được nghe duy nhất một bản thu Thuở trăng về của Duy Trác trước 1975. Không biết cùng thời, có những bản thu nào khác không. Có đôi khi, dù chưa có sự đối sánh nào giữa các bản thu, đã thấy rằng khó có người thể hiện tốt hơn. Chất giọng trầm ấm của Duy Trác rất hợp để thể hiện tác phẩm này, những cung bậc cảm xúc lần lượt được chuyển tải về… trầm lắng, sầu vương, nhớ nhung, và cả những yêu thương…

Ngọc Bích mất, ông vẫn chỉ là một người đơn bước trên đường đời, không người bạn đời đồng hành. Điều khá lạ, nhưng có lẽ tất cả đều vì chữ duyên. Dù sao, ông đã để lại cho nền tân nhạc Việt Nam một lượng tác phẩm, đủ để người đời biết rằng, khi nhắc đến dòng nhạc tình trước 1975, mà nhất là vào thập niên 50, thì trong danh sách các tác giả ấy, có tên ông…

WAL
25-23-2010

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

Danh mục

%d bloggers like this: