Here’s an excerpt:

The concert hall at the Syndey Opera House holds 2,700 people. This blog was viewed about 23 000 times in 2011. If it were a concert at Sydney Opera House, it would take about 9 sold-out performances for that many people to see it.

Click here to see the complete report.

Ngồi lục lọi rồi tình cờ tìm vào CD tuyển chọn số 2, sắp sửa ghi tặng cho những người bạn yêu nhạc xưa, và rồi bị cuốn vào giọng Kim Tước, hẹn một ngày về.

Có nhiều người không thích lắm chất giọng cao vút và rất phù hợp với những ca khúc mang âm hưởng thính phòng, bán cổ điển Tây phương của Kim Tước. Có lẽ vì biết điều đó, nên những ca khúc Kim Tước chọn, đa phần đều hơi hướm như trên. Và, cũng rất nhiều ca khúc dường như viết ra chỉ dành cho chất giọng Kim Tước mà thôi.

Hát về Huế, phải là những người con xứ Huế, trong đó phải kể đến Hà Thanh và Quỳnh Giao, ca khúc Hẹn một ngày về, Hà Thanh và Quỳnh Giao cũng có ít nhất 1 bản thu.

Viết về Huế, đã không biết bao nhiêu nhạc sĩ khai thác và cũng không ít những tác phẩm vốn đã đi vào lòng người, đó là những ca khúc mang nét nhạc, giai điệu, và cả những ca từ từ phảng phất đến đậm chất Huế, để khi khúc nhạc vừa rót vào tai, người nghe dễ dàng cảm nhận ra ngay…

Viết về Huế, cũng không hẳn phải là những con người gốc gác Huế mới cảm nhận được hương nước hồn quê. Duy Khánh để lại trong lòng người nghe Ai ra xứ Huế, Dương Thiệu Tước với Tiếng xưa, Đêm tàn bến Ngự…

Lê Hữu Mục cũng đã để lại trong lòng người nghe nhạc, cho vùng đất kinh kỳ một tác phẩm, Hẹn một ngày về, có khác biệt so với các nhạc sĩ khác khi nét nhạc mang âm hưởng bán cổ điển phương tây.

Về đây trong hoa lá
Hỡi cánh chim giang hồ.
Về đây trong hương sắc
Thắm tươi say mơ.
Huế lờ lững dòng Hương
Năm tháng còn vương
Lời ai mong chờ.
Huế trong tiếng dịu êm
Cô lái bên sông
Còn vang lời thơ.

Tình xưa không vỡ bao giờ.
Mùa xưa còn thơm ngàn gió.
Chiều hè về trong sương khói mong manh
Chờ người về trong hương thu trong xanh

Về đây trong hoa lá
Hỡi cánh chim giang hồ.
Về đây trong hương sắc
Thắm tươi say mơ.
Huế lờ lững giòng Hương
Năm tháng còn vương
Lời ai mong chờ
Huế trong tiếng dịu êm,
Cô lái bên sông
Còn vang lời thơ

Mùa hương hẹn đến khi về,
Lòng xanh còn in trời Huế.
Trầm trầm thuyền đem thương nhớ qua sông.
Chập chùng trời mây bay trong mênh mông

Từ đây xa sông bến
Thuyền lướt theo trăng ngà
Trời đầy sương lạnh lẽo,
Có ai bơ vơ.
Gỡ tay vướng mà đi,
Sông nước biệt ly,
Người xa kinh kỳ.
Giữa sương gió ngàn khơi,
Đăm đắm trông ai,
Cầu mong ngày vui.

Biệt ly, chủ đề vốn dễ làm lay động lòng người, dù xuất phát từ tình cảm lứa đôi hay tình yêu quê hương đất nước

Khi ta ở chỉ là nơi đất ở,
Khi ta đi đất bỗng hóa tâm hồn

Vì vậy dù là một nơi từng đặt chân qua và lưu lại trong một phần rất ngắn của quảng đời, cũng để lại những ấn tượng khó phai, đủ để da diết nhớ.

Đất cố đô, với đầy những nét dẹp từ cảnh sắc đến văn hóa, làm lòng người dễ rung động, thơ thẩn hơn khi một ngày phải nói chia xa xứ này.

Nếu không chú ý đến lời thì có lẽ nhiều người cũng không nghĩ rằng đây là một ca khúc viết về Huế, bởi nó mang nét nhạc hơi hướm bán cổ điển phương Tây. Đã từng nghe qua các bản thu, vẫn thấy những bản thu của Hà Thanh, Quỳnh Giao đều rất hay. Song, tôi đặc biệt chú ý đến bản thu của Kim Tước ngay lần đầu khi nghe ca khúc này, có lẽ một phần vì quá thiên vị, ưu ái cho ban nhạc Tiếng Tơ Đồng, cho Hoàng Trọng – người đã thổi hồn cho tác phẩm thêm sống động hơn qua phần hòa âm. Ca khúc thêm điểm nhấn, thêm nhung nhớ, vấn vương, dễ thêm nặng lòng người nghe khi lặp lại chỉ mỗi bản thu này. Nhẹ nhàng, mộc mạc, mang mác và đậm Huế hơn có thể tìm đến bản thu của Hà Thanh, cả trước và sau 1975, đều tuyệt.

***

Nghe đâu đó câu: “Tôi yêu quê hương, nhưng không yêu chế độ”... Dẫu lòng người có tuyệt tình với người thì cũng không đành lòng nói tiếng ấy với quê hương, đất mẹ…

“Tôi yêu tiếng nước tôi từ khi mới ra đời”

WAL
15.7 – 14.9.2011

Hẹn một ngày về

Thuở trẻ con, chẳng biết tự bao giờ ca khúc Thằng Cuội của Lê Thương đi vào lòng một cách nguyên sơ từ giai điệu. Lê Thương không chỉ thành công trong những trường ca, truyện ca, ông đã bước vào thế giới trẻ thơ với nét nhạc tươi sáng, hồn nhiên.

Các em thích cười, Muốn lên cung trăng
Cứ hỏi ông Trời, Cho mượn cái thang

Chú Cuội của Phạm Duy lại là một thế giới khác, của tình yêu! Thế giới ấy huyền ảo hơn, mơ mồng hơn, lãng mạng hơn, ngập tràn yêu thương hơn!

Thế giới ấy vẫn đầy những hình ảnh rất đỗi quen thuộc, thân thương và đầy gợi cảm, dễ đưa lòng người trở về những ngày thơ ấu, khi…

Một đàn con trai
Rủ đàn con gái
Ra ngồi nhìn trăng
Ra nghe chú cuội
Ngồi gốc cây đa

để rồi, cổ tích được bắt đầu…

Xin đôi cánh vàng
Mượn chiếu mây non
Cuội ơi
Cuội theo ánh sáng
Cuội lên cung vắng
Cuội không về làng

Vẫn tích xưa ấy, nhưng nghe sao bay bổng, yêu thương đến lạ! Và rồi tích phát triển rộng hơn…

Ánh trăng vàng bên người đẹp yêu chồng
Khúc nghê thường quên đường về dương gian
Ánh trăng vàng kìa là ánh trăng vàng
Ðời dương thế có người trong đêm tối
Chờ sao chiếu mối tình của Hằng Nga
Ðời đời mọc trăng tơ sáng loáng

Đoạn nhạc kết thúc lửng, để chuyển đến một bức tranh mới hơn…

Trăng soi tóc thề
Ðưa trai gái về
Tình ơi
Gặp đàn em bé
Hát vè một câu
Câu thơ chú cuội
Mà lấy tiên nga
Cuội ơi
Ðể Trâu ăn lúa
Ngồi trên lưng gió
Tình yêu mặn mà.

Những hình ảnh đầy mơ màng ấy, tựa như những bức tranh được vẽ bằng ngôn từ và âm nhạc. Bức tranh chú Cuội ấy cũng đầy những nét cổ tích. Bức tranh ấy, đôi khi, có ai đó cũng một thời từng ngồi vẽ, trong thuở ngây thơ, trong thuở yêu đương, và trong cả tuổi xế chiều… Vì cổ tích bao giờ cũng đẹp!

WAL
8-9.9.2011

Chú cuội – Ái Vân

Chú Cuội – Rơi Cafe

Thằng Cuội – Bích Huyền

Tích, lại gặp trong tác phẩm của Đoàn Chuẩn – Từ Linh, có một điều hơi khác so với mười mấy sáng tác của ông – sử dụng  rất nhiều điển tích để diễn đạt nội dung lớn mà các sáng tác khác của ông hướng đến: tình yêu. Cùng thời,  những năm 1953-1954, Cung Tiến cũng sáng tác một tác phẩm sử dụng những điển tích, “Hương xưa”, để lòng người lắng sâu hơn vào những giai điệu ấy.

Trong Vàng phai mấy lá, Đoàn Chuẩn – Từ Linh đã nhắc đến khá nhiều điển tích, “đốt Cô Tô thành”,  “Mỵ Cơ” – “Tiêu Nhiễn”, “Phù Sai rắc hoa vàng”, “Quỳnh Dao”. Tất cả, như hợp về sợi đây có tên “oan trái”, mang đến những “bẽ bàng”, “lỡ làng”, để rồi

Từ nay bèo trôi, cầu xiêu, con đò nát
Và mây đìu hiu cây rụng lá, thân mình về đâu?
Đàn chùng, dây phím lỡ, mái đổ nhà xiêu,
Nhẹ như tiếng khóc thầm.
Mây sầu vương chót núi, đường chia biên giới,
Người xa nhau mãi
Giấc chiêm bao đêm nào chìm
Trong sương khói thời gian.

…tất cả đều sụp đổ. Nét nhạc hòa thành một chuỗi trầm lắng, có chút gì đó của sự hụt hẫng tràn lan. Mất mát, đau thương quá lớn, để rồi tạo thành một thứ thanh âm ám ảnh, lay động hồn người.

Tất cả vì tình duyên, quân vương rồi cũng ngậm ngùi, ngập ngừng, chua xót lẫn đắng cay khi đứng trước một ngã ba, khó chọn muôn vàn.

Đến bây giờ yêu không đành,
Mà ghét cũng không đành, mà dứt cũng không đành

Con người, vẫn thường xuyên đối diện với những lựa chọn, trong những áng thơ, văn, ca, kịch không ít tác phẩm đã nhắc đến. Tố Hữu đã từng “bâng khuâng đứng giữa đôi dòng nước/chọn một dòng hay để nước trôi”, Đoàn Phú Tứ để lại cho đời vở kịch “Ngã ba”, Trần Dần với tiểu thuyết “Những ngã tư và những cột đèn”…

Và rồi… Thu về…

Mùa thu, trong đôi mắt Đoàn Chuẩn như chuyển tải những thông điệp…

“Nhớ tới mùa Thu năm xưa gửi nhau phong thư ngào ngạt hương” (Bài “Lá Thư”)
“Đêm hôm nay ngồi dưới ánh trăng Thu, rút tơ lòng để viết lá thư…” (“Cánh hoa duyên kiếp”)
“Đây ý đưa duyên, đây hoa đợi bướm, lá Thu lìa cành tiếc hoa nghìn xưa…” (“Tình nghệ sĩ”)
“Anh mong chờ mùa Thu, trời đất kia ngả màu xanh lơ…” (Thu quyến rũ”)
“Một sớm Thu về chuyển bến xuôi, về nơi nữa trời ?, bến nao ?…” (“Chuyển bến”)
“Thu đi cho lá vàng bay, lá rơi cho đám cưới về…” ( “Lá đổ muôn chiều”)
“Anh còn nhớ em nói rằng “Sao mùa Thu lá vẫn bay…”  (“Tà áo xanh” tức “Dang dở”)
“Gửi thêm ánh trăng màu xanh lá thư, về đây với Thu trần gian…” ( “Gửi gió cho mây ngàn bay”)

Và rồi… Thu về…

trong “Vàng phai mấy lá”, mang về một thứ: phôi pha

Tình duyên đã dứt,
Đường chia đôi lối
…
Cánh hoa vì đợi anh rã rời, héo tàn úa vàng,
Vùi sâu trong kiếp thời gian.

***

NS. Đoàn Chuẩn

Tích, lại gặp trong cuộc đời người nhạc sĩ của mùa Thu, có quá nhiều tích quanh cuộc đời ông, từ những người ông vốn có tình cảm, từ những ca khúc ông viết để đề tặng, từ người bạn Từ Linh của ông, và cả tên ca khúc trong bài viết này… Thế nên cũng có quá nhiều dự đoán, bình luận. Song, thật, hư chỉ người trong cuộc biết. Có lẽ Đoàn Chuẩn đã chọn một cho mình một cách là im lặng trước những thực hư.

Có một điều nên quan tâm hơn, ông đã đến trong cuộc đời này, để lại cho đời, cho người những bản tình ca viết về mùa Thu tuyệt đẹp. Dù số lượng tác phẩm ông sáng tác ít ỏi song cũng đủ để lưu danh, trường tồn và sẽ còn hát mãi, mai sau.

***

Đoàn Chuẩn – Từ Linh tác phẩm nào cũng không thể bỏ qua. Ở tác phẩm này, thật sự bị ám ảnh bởi giai điệu

Từ nay bèo trôi, cầu xiêu, con đò nát
Và mây đìu hiu cây rụng lá, thân mình về đâu?

Giai điệu, không cần phải đến những nốt hoa mĩ, cao trào, kịch tính mới tạo nên rung động.

Bản thu âm trước 75 tìm vô vọng, chỉ có các bản thu sau này, và đáng chú ý nhất là ba bản thu của Mai Hương, Lê Dung và Ánh Tuyết. Tuy nhiên, ba bản thu này phần lời cũng có sự khác biệt. Lê Dung hát ngắt đi đoạn cuối, Ánh Tuyết hát khác đi một số đoạn, từ so với bản thu của Mai Hương. Thực hư về bản gốc vẫn là ẩn số.

Trong các bản thu âm, thích nhất hai bản của Lê Dung và Mai Hương, thích, đơn giản là thích thôi.

Wal
21-22.06.2011

Tải về:
Vàng phai mấy lá – Mai Hương
Vàng phai mấy lá – Lê Dung

***

Một ngày cuối tuần, lũ nhóc trong xóm đột nhiên nảy ra ý định đi thám hiểm! Thế là cả bọn lên ngay một lộ trình dài băng qua những con đường đất đỏ mà tôi đoán chắc là rất ít người đặt chân.

Cả bọn, đầu đội trời, chân đạp… dép lên đường!

Bên cạnh những khu nhà của quân đôi gần nhà là một cánh rừng nho nhỏ với đầy những cây bụi cỏ, cây rừng và tràm. Mùa về, của rừng, khu này cỏ cây xanh mướt, quả rừng hái ăn không xuể, dâu đất, cứt chuột… mọc ngợp khắp rừng. Đây cũng là nơi quân đội tập luyện, nên vào những mùa đi, của bộ đội, để lại đầy những lô cốt và hào sâu, xẻ ngang cắt dọc cả khu rừng.

Sớm hôm ấy, là mùa đi, của rừng, để lại những gốc cây bụi cỏ trơ khô, những mảnh đất cằn, và những cây rừng hết trái, cũng là mùa đi, của bộ đội. Khu rừng nhỏ này chỉ có thẻ cuốc bộ qua, bởi quanh đây dày đặc những chiến hào tập trận của bộ đội. Lũ nhóc đuọc dịp trung dụng những chiến hào để chơi trò đuổi bắt suốt cả buổi sớm, mãi đến chán mới tiếp tục cuộc hành trình.

Băng qua cánh rừng nhỏ là một chiếc hồ rộng lớn như nằm lọt thỏm giữa thung lũng, bọc ven hồ là những luống rau trồng xanh mơn mởn, nào rau cải, cà rốt, củ cải. Phía xa xa bên kia bờ hồ là con đường chạy chắn ngang, để tạo thành chiếc hồ có hình như quả bầu bị cắt đọt. Hai bên “thân bầu”, một vài ngôi nhà lụp xụp nằm ở trên các triền đồi cao có thể nhìn bao quát toàn cảnh, có lẽ để những đứa trẻ như chúng tôi phải bận tâm lo lắng nếu có ý đồ u ám nào đó bên vườn rau, hay là chiếc hồ rộng nuôi đầy cá bên trong.

Bọn trẻ hôm nay ngoan lắm, không đứa nào bén mảng đến vùng “cấm địa” ấy. Men theo một lối đi khá nhỏ, thoáng chốc, lũ trẻ đã đặt chân trên con đường đất đỏ – vốn đã cắt ngọt chiếc hồ kia.

Đến đây thì địa bàn đã nằm ngoài tầm kiểm soát bọn trẻ, hành trình tiếp đến mới thực sự là khám phá.

Không biết con đường đất rốt cuộc dẫn đến đâu, bọn trẻ cứ đi theo một lộ trình gần như thẳng để khi về còn tìm ra lối. Hình dung thì vậy, chứ lộ trình sắp tới rẽ trái, phải không ít lần. Nhà cửa khu bên này còn thưa thớt và khá tiêu điều. Đất cằn, lại vào mùa khô, cái thứ nóng khô khốc khó thở nương mình vào những cơn gió thổi táp vào người làm bọn trẻ không ít đứa nhăn mặt. Nóng, đầu lại ‘đội trời”!

Bọn trẻ bắt đầu cảm thấy sai lầm khi chọn mùa này để đi, cảm giác đó cũng chỉ mới dấy lên thôi, hành trình vẫn tiếp tục.

Vượt qua một con dốc vốn đầy những “vết thẹo” hình thành do những cơn mưa, bọn trẻ lờ mờ hiểu câu “nước chảy đá mòn”. Dưới con dốc sâu hút ấy là những cánh đồng trải rộng, mùa gặt đã qua, chỉ còn trơ lại xác xơ, lởm chởm những thân lúa, bên cạnh những mấp mô do vết chân hằn lại.

Bọn trẻ tiếc hùi hụi, bởi mùa đi, không chỉ của những cây rừng…

…Bỏ lại sau lưng cánh đồng khô khốc, chúng tiếp bước xa hơn, băng qua con đường mòn, những khu đất trống… mãi đến khi chạm một ngã ba, chúng mới bắt đầu quyết định hướng đi. “Rẻ trái”, một trong số những đứa lớn quyết định…

Con đường bên trái rợp bóng cây hơn, đường nhỏ, hẹp, lối đi lởm chởm đầy sỏi đá vốn đã bị bào mòn tạo một khối hình thù đen bóng nhẵn, có lẽ, xưa, nơi này nhựa đường từng được rải qua. Phía trước là một cây cầu sắt nhỏ, ngắn, nét cũ in hằn lên từ nước sơn đến thớ gỗ lót bên dưới, chúng như đang chờ đợi ngày xây mới, mà có lẽ cũng không cần xây, nước ở dưới con kênh bên dưới như ngừng chảy tự thuở nào. Bọn trẻ hí hửng đu bám đủ kiểu quanh cầu, cứ như các cụ thầy đeo kính mát sờ voi.

Lũ trẻ tiếp tục men theo đường ấy đi sâu vào trong hơn. Lúc này, hiện ra hai bên là những gian nhà của người đồng bào, thưa thớt và lụp xụp, đi thêm nữa thấy lối rẽ xuống dòng sông, một phát hiện tuyệt vời của bọn trẻ!

Sông Dakbla ở góc này mang một nét thanh bình, yên ả, lũ nhóc không thể tưởng tượng được là nó khác xa với góc ở gần cầu đến vậy, muốn được ngồi ngắm, muốn được lăn dài bên bãi cát trắng, hay nghịch nước cả ngày bên sông… Không phải đợi chờ, những mong muốn chợt nổi lên của bọn trẻ nhanh chóng thực hiện ngay.

Trước mặt lũ trẻ lã dòng nước êm đềm chảy, phía bên kia sông là một gò đất, ven rìa cát trắng phau, sâu hơn trong gò là những bãi mía, ngô đang gần cuối mùa thu hoạch. Lần nữa, bọn trẻ lại được chứng thực: mùa đi không chỉ của cây rừng… Mùa đi, nước con sông cũng lặng lẽ rút dần, để lại một mực nước nông đủ an tâm cho lũ trẻ chơi đùa. Thấy một người đồng bào, đầu đội thúng bước qua sông, bọn trẻ thì thầm bảo nhau: “Hay là ta qua đó?”

… Không mấy khó khăn, khoảng 10 phút sau, lũ trẻ đã có mặt ở trên gò, lai tiếp tụ một loạt trò chơi, và được thưởng thức cả những khúc mía ngọt lịm đường từ những người đồng bào tốt bụng mang cho.

Thoáng, trời cũng đã đứng nắng, có lẽ duy nhất mỗi cái đói đủ sức gọi bọn trẻ ra về. “Chuyến đi này thật không tiếc”, một trong số bọn trẻ thầm nhủ.

Mùa đi, để rồi mùa khác đến. Bọn trẻ, không chọn, mà chỉ hẹn, đợi mùa đi, lại về, để chúng thêm lần ghé lại nơi đây.

Wal
24.4-7.5.2011

Trước Tết, các cô chú đến thăm nhà thường hay tặng pháo lắm! Bọn nhóc chúng tôi cứ thấy pháo nhiều là thích, vừa thích tiếng nổ, vừa thích nhặt pháo rơi rụng khi vừa đốt xong, trò mà người lớn vẫn cho là cực kỳ nguy hiểm, cứ bắt phải để pháo nổ xong hết, rồi đợi cả phút mới đuọc vào nhặt pháo rơi. Nhưng mấy ai trong chúng tôi ngoan ngoãn đến vậy, vừa nổ xong là cả lũ nhóc nhảy bổ vào, thà bị mắng hoặc ăn đòn sau đó chứ nhất định không đứng nhìn những viên pháo không nổ nằm lăn lóc chờ hàng phút như vậy! Ba ngày tết, ngày nào pháo cũng nổ râm ran, ngày 3 cử, trước ngõ, quanh xóm, cứ đến giờ lại ngợp xác pháo, cứ đến giờ là bọn trẻ chúng tôi, không ai bảo ai vây thành vòng, chờ pháo nổ hết băng.

Giáp Tết, trong nhà cứ nhộn nhịp hẳn lên, bố mẹ suốt ngày bận bịu với những thứ bánh mứt, nào bánh thuẫn, bánh in, mứt dừa đến bánh tét, bánh chưng…, chẳng còn thời gian quản bọn trẻ, thế là được dịp vùng vẫy cùng mấy đứa trong xóm. Nhưng bọn chúng thì chẳng được yên, thi thoảng bố mẹ lại gọi vào sai vặt hoặc mắng cho, dù nhà bên ấy cũng bận đầy những việc. Người lớn thật là khó chịu, hay quấy rối những khi đang chơi vui như vậy!

Giáp Tết, Hội chợ Xuân lại mọc lên ngay Trung tâm Triển lãm, trường tiểu học của tôi nằm ngay gần ấy, vì thế mà bàn ghế trong trường được trưng dụng phục vụ hội chợ. Mỗi khi nghe đoàn “bê đê” về phố núi, bọn trẻ chúng tôi háo hức kinh khủng, chẳng hiểu “bê đê” là gì, chỉ biết rằng họ hô lô tô, mà mỗi lần nghe họ hô lại ngần tò te, chăm chú, họ tài đáo để! Mấy ngày Xuân, cứ phải có mặt ở hội chợ vài lần để chơi đủ trò, nhất là lô tô. Giải lô tô ngày đó giá trị cao nhất là 1 chiếc xe đạp. Xe đạp thuở ấy to lắm cơ, thế nên năm nào cũng nhất định mua để dò, và lần nào cũng hẹn năm sau nhất định thắng!

Tết, sớm mùng một, năm nào cũng vậy, thức dậy phải diện diện đồ mới và sau đó là bố mẹ mừng tuổi, khoản này háo hức cũng không kém những trò khác trong dịp Tết, dù tiền mừng tuổi ấy rồi cũng gửi lại bố mẹ vì không biết dùng vào việc gì.

Tết, chẳng hiểu sao nhiều người lớn lại không thích thế! Nghe người lớn nói đến công việc, nói đến tuổi già, thật chẳng hiểu sao!

Wal
22-23.04.2011

Từ dạo chuyển vào trường cấp I Trần Phú và chuyển nhà lên xóm Cổng Xanh, tôi quen nhiều chiến hữu mới và cũng có thêm nhiều trò mới để nghịch hơn, nhất là khi khám phá ra hồ nước ở thảo cầm viên sau những chuyến phiêu lưu dài kỳ.

Khu vực này vốn dĩ xưa kia là một vùng đất trũng, nước mưa tù đọng lâu ngày tạo thành hồ, diện tích rộng lắm (dĩ nhiên là rộng gấp 3, 4 lần hồ Bán Nguyệt bên quận 7 rồi), cái hồ ấy đủ là một thế giới nho nhỏ đối với bọn trẻ con. Chúng tôi thường đi theo cung đường tắt, băng qua những con dốc và bụi rậm mới đến gần được khu vực hồ, phía bên kia là thảo cầm viên, nối với nhau bằng chiếc cầu gỗ.

Ngày phát hiện ra nó, cứ ngỡ mình là Robinson Crusoe vừa khai phá vùng đất mới! Sau vài hôm mới ngỡ ra nơi này chẳng xa lạ gì so với nhiều kẻ choai choai đồng lứa khác. Bọn chúng thì quá sành nơi này, biết nơi khu vực nào nông, sâu hay an toàn để mà chiếm đóng. Dĩ nhiên bọn tôi cũng chả dại gì mà không… tìm tới những điểm an toàn ấy.

Không ai chỉ dạy, thành ra khoản biết bơi toàn tự mò, tìm mọi cách để cho mình… không chìm, quằn quại đủ kiểu, nào bơi sải, bơi ngửa, nào bơi nhái, bơi chó đều phải tập qua, và kiểu nào cũng từng qua khâu sặc nước. Phải khổ sở đến vài tháng mới “thông” được kiểu đầu tiên, bơi chó. Chả là để có thể di chuyển qua lại hai bên bờ một cách trót lọt phải biết ít nhất 1 kiểu bơi vì có một điểm cực sâu, bơi ếch thì toàn… ngụp lặn, dễ “teo”, bơi sải thì trông chừng kỹ thuật quá khó và văng nước nhiều quá, với lại tôi không ưa lám các kiểu bơi mặt tiếp xúc với nước, do vậy bơi chó để… nổi là phương pháp an toàn và hiệu quả nhất, vừa ít bắn nước, vừa an toàn và bình thản!

Khu vực “đóng chiếm”

Sau một thời gian, “địa phận” của chúng tôi lấn ra tận… cầu để bước qua thảo cầm viên, một số tay có máu… liều thì nhảy bổ xuống nước và bơi ra tít hẳn phía xa, hồi ấy chúng tôi nể những tay ấy lắm. Tự lượng sức mình, cứ lân la khu vực cầu mà nghịch.

Biết mỗi ngón bơi thật là hạn chế, thấy một vài tay có khả năng bơi ngửa, thấy ngón này hay, ít dùng sức mà có thể thả người theo dòng nước, tung tăng ngắm nhìn trời trăng mây gió… nên quyết định gửi gạo tầm sư! Chuỗi thời gian đầu là sặc nước liên hồi, khuôn mặt không lúc nào nó chịu theo ý mình để nổi bồng bềnh trên mặt nước cả. Nhưng ngày ấy đến thì quả là tuyệt vời! Bởi bạn cứ thử nghĩ khi thả mình giữa hồ nước, cảm tưởng giống như đang nằm trên một chiếc phao, tay ve vẫy, chân đung đưa, mặt ngắm nhìn mọi vật một cách thư thái, còn gì tuyệt hơn? Từ vị trí giữa cầu ấy, tôi có thể “chèo lái” mình đi đến tít khu vực “đóng đô” ngày trước một cách dễ dàng. Có lẽ khối kẻ sẽ phải… phát ghen lên khi không biết kiểu bơi này!

Một thời gian, chiếc hồ ấy dần đóng thêm nhiều bùn cặn, thành ra nó cũng không còn là thiên đường nữa. Chúng tôi đành ngậm ngùi chia tay chiếc hồ với bao kỷ niệm, từ những ngày đầu bập bõm học bơi đến khi thành thục, đến những buổi thả mình bơi ngửa dưới cơn mưa, những lần chia phe đánh trận dưới nước… Sau này thi thoảng vẫn đến hồ bơi ở tít gần sông Dakla, nhưng khi ấy không còn là… trẻ con nữa rồi, và dĩ nhiên, nó là chuyện khác.

Wal
19-08-2009

Chẳng qua là kể lể về ngày xưa, khi đứa em “thơm cún” nhắc tới quả mít làm tôi nhớ đến những cây trái trong vườn nhà cũ và những kỷ niệm thời thơ ấu quanh nó, những năm trước khi vào lớp 4. Với lại, đôi khi cũng phải lục lọi ký ức và ghi lại, sợ để lâu nó lại vương vãi rơi rớt bởi tính hay quên.

***

Được cái vườn ngày đó không rộng lắm nhưng trồng đủ loại cây, mà chủ đạo là ổi, dừa, mít, mận, bơ, nhãn, thanh long và gùi (chanh dây, mác mác), loại nào cũng trồng trên 2 cây, mỗi cây là mỗi giống khác chủng nên ngày đó tôi được tận hưởng cũng khá nhiều hương vị của một loại quả.

Mận thì cây ra quả trắng, cây quả hồng, mà tôi thì thích quả loại trắng hơn, ngọt chứ không vương chút vị chua như mận trái đỏ, có điều giống mận trắng này ra hơi ít trái, chắc là nó bị “còi” nên chỉ ra được in ít quả vậy thôi. Mỗi mùa mận đến là lũ trẻ cả xóm tụ tập đeo bám từ gốc cây lên đến gần tít ngọn. Lại nhớ đến một thằng nhóc hàng xóm, nó mong có được một trái mận nên kìm nén cơn đau bụng trông đến tím tái cả mặt, đứng chờ “sung rụng” từ mấy tay đang tíu tít trên cây, “sung” chưa rụng thì đã “có gì”… rơi, mặt nó chuyển từ tím tái sang đỏ, anh em trên cây thấy vậy liền ném một quả như “xua” nó về, bố mẹ đặt tên cúng cơm của nó là “Lì” cũng đúng thật!

***

Khoái khẩu nhất là mít, mỗi mùa mít đến thì khỏi bàn, mũi ai cũng có độ nhạy cao nhất, mít vườn nên không bao giờ phải chặt trái sống rồi ủ chờ chín, mà chỉ một trái chín cây thôi là mùi thơm nức của nó lan vào cả gian nhà, chỉ việc xác định vị trí của nó nằm ở đâu thôi. Hồi ấy vườn nhà tôi có mít thường (hồi đó gọi thế, chứ sau này tôi chẳng thấy và cũng chưa từng được ăn loại mít nào ngon ngọt đến vậy), cả mùi vị và màu sắc đều rất đậm đà, màu sắc mỗi muối vàng sẫm lên như đường mật, muối tròn tròn không lớn và dài như nhiều loại mít khác.

Nhà tôi ngày ấy không có cây mít ướt nào nhưng vẫn thường xuyên được ăn nhờ “hưởng sái” từ cây mít nhà ông địa chủ (không biết địa chủ nơi khác như thế nào, hay không rõ lý do gì, nhà địa chủ này nhà cũng sập xệ và nông thôn lắm, được cái mảnh đất rộng thênh thang mà nhà tôi xưa vốn là một phần trong mảnh đất ấy). Cây mít này nó nằm sát rạt hàng rào nhà tôi, mỗi lần chín thì đến ung trên cây, không thì rụng xuống choẹt loét, mà toàn nhà tôi hứng chịu. Không cam chịu cảnh ấy và không muốn chỉ tận hưởng mỗi mùi hương, mỗi đợt nó vừa chín tới là chúng tôi tìm mọi cách để “rinh” và “hạ cánh” nó một cách an toàn vào trong nhà mà… không để hàng xóm đáng kính phát hiện, mà đấy là cả một quá trình bài bản. Phải đầy đủ đồ nghề và thêm khoản dày dặn kinh nghiệm, từ việc luồn dây thừng cột qua bụng mít kiểu ròng rọc để đưa nó xuống an toàn, đến việc dùng sào cột lưỡi liềm bên trên để cắt cuốn.

***

Nhắc tới “tội lỗi” trên không thể quên cây me, bởi cơ bản nó cũng “ghé” sang đất bên này.

(Đang viết đến đây thì bọn giang hồ vác dao sang gây chuyện… Kết quả: Phía ta: ông anh bị bầm mắt, gót chân bị rách, tôi bị một phát vào mắt và dĩ nhiên cả hai lĩnh thêm mấy chục phát “hội đồng” của chúng, thiệt hại thêm 1 con dao (bọn chúng chôm luôn), 1 cái máy quạt, 1 bếp ga và mấy thanh chắn giường bị gãy. Về phần địch: một thằng sinh sự chính bị 1 phát bầm mắt, một phát ngay miệng chắc lung lay mấy chiếc răng, 3 thằng đánh hội đồng kia không bị dính phát nào. Chỉ đơn giản vì bọn này lái xe máy một cách ồn ào vào khu trọ lúc hơn 22h, ông anh ra nhắc…)

…

Những chiều rỗi rãnh tôi thường leo lên mái nhà, thả mình dài trên đó mà ngắm những tán me hay bầu trời xanh trong, thật là một nơi đầy thơ mộng, tha hồ tận hưởng cảm giác một mình một cõi. Đến mùa, “tự dưng” trên mái nhà có thêm một cây sào “hành nghề”, thế nên dù chưa cuối mùa tán me phía bên này vẫn luôn “được vặt” một cách tươm tắp, và mái ngói mỗi năm đều có thêm vài lỗ hỏng.

***

Hình như xứ Tây Nguyên bơ hợp đất, riêng cái vườn bé nhỏ nhà tôi cũng phải trên 4 cây rồi, mà mỗi cây mỗi kiểu, cây thì vỏ tím dày dễ bóc tách phần cơm, ăn bùi phải biết, tôi thường lấy nguyên trái lột vỏ ra và gặm dần; cây thì vỏ trắng vỏ hơi sằn sùi lởm chởm “thẹo” như da cóc, loại này thì quả mọng nước nên ăn nhạt thếch, không biết có phải do nó gần giếng hay không; cây thì quả tròn xoe… Kết nhất là cây bơ cao và lớn, quả của nó lộ vẻ mập mạp căng đầy, trái của cây này ít hơn những cây khác nhưng rất chất, cơm thì dày, ăn hơi beo béo, có khi quả chín trên cây bị chim rỉa mất đi một góc. Thi thoảng bắt được quả chín trên cây, thế là ngồi xơi ngon lành. Ngày cây bơ này chết ai cũng tiếc hùi hụi, cưa gốc ra thì mới biết là bị sâu đục thân, rõ tội.

***

Dừa thì tôi chịu thật, ngày đó còn nhỏ làm gì có sức để đu bám cây dừa, nhờ cậy vào bố cả. Bố thì cứ leo thoăn thoắt như không, thoáng chút đã lên đến tận đỉnh. Hồi đó tôi thích được ăn bẹ dừa non, mỗi lần lên trên đầu ngọn thấy bẹ là bố tôi lấy rựa “xử” ngay. Bố tôi cũng hay ươm cây dừa, có khi chỉ để nó lên phôi bên trong quả và nhú mầm là bổ ra ăn, ngon phải biết!

***

Mà ngày đó, chung quanh chỗ tôi nhà nào cũng trồng cây ăn trái, khổ nỗi vườn nào cũng có cây dính sang chứ không riêng gì nhà ông địa chủ. Vườn nhà thì không thiếu gì mít, gùi, thanh long nhưng vẫn thích của nhà… hàng xóm! Quả gùi cũng là một mục tiêu mà anh em nhà tôi tăm tia, sáng sớm dậy “nhiệm vụ” đầu tiên là phải vọt ra vườn xem có quả nào rụng sang vườn nhà hay không, chiều chiều thì trông ngóng xem quả nào sắp chín và chờ rơi, cứ như là một thói quen, mà cảm giác đợi chờ như thế này thật thú vị. Cũng giống như quả thanh long mọc đầy vườn rào, quả hườm đào vẫn chưa vội hái vì nó vốn của nhà mình, nhưng thi thoảng cũng… canh bọn hàng xóm, “giang hồ hiểm ác” mà.

***

Ôi, mà còn nào ổi, nào nhãn… cả một vườn thực vật nho nhỏ và dư sứt lót dạ quanh năm. Giờ mảnh vườn ấy đã được san bằng, mọc lên đó là một chiếc biệt thư to đoành. Những ngày tháng đẹp cũng chỉ còn lại hình ảnh trong trí nhớ khi tôi cùng gia đình chuyển lên xóm “Cổng xanh” để mở ra những ngày tháng mới.

Wal
15-05-2009

Con đường vào xế chiều lộng gió mang lại cảm giác thật dễ chịu và thư thái. Hai bên hiên cầu vẫn vậy, đông người, dù bảng cấm tụ tập có treo. Chợt nhận ra tầng không phía trước rợp những cánh diều, nơi con đường vừa mới xây dựng xong, cứ tưởng như trong một ngày hội nhỏ. Cảm xúc xưa hiện về rõ như mồn một…

***

Ngày ấy tôi học cấp I, cái thuở mà người ta vẫn đùa bảo thời đuổi bướm bắt hoa (hình như con gái cũng như con trai), tôi bắt đầu chinh phục không gian bằng những cánh diều mình tạo. Thời ấy tôi thích được làm và thả diều lắm. Tôi ưa làm diều đuôi thẳng dài và có thêm 2 cánh bên hông tạo cân bằng, trông nó bay lả lướt hơn loại cánh như hình tam giác, đuôi thòng lọng kiểu mắc xích, trông cục mịch nặng nề, mà mỗi khi lên tầng không, no cứ trườn trườn như một thứ bò sát không chân. Vì thế tôi luôn chọn làm loai diều mình ưa thích cố gắng để tạo cho mình đứa “con cưng” ưng ý và hoàn mỹ nhất.

Thời ấy tre thì gần như luôn sẵn, mà không có thì cũng cố lùng ở mọi ngóc ngách để “khui” ra bằng được vị trí nó đang ẩn náu để làm khung sườn cho cánh diều. Tre được vót rất kỹ và cân để tạo độ cân đối cho mình diều, dĩ nhiên phải cần đến độ dẻo để không gãy khi uốn, cũng như không quá mềm để đủ sức chịu đựng trước cơn gió mạnh có thể làm xiêu vẹo thân sườn. Giấy hồi ấy tôi chọn cũng chỉ toàn giấy đôi vở rồi cắt ra, dĩ nhiên là giấy trắng cho nó thêm phần… thẩm mĩ, và dĩ nhiên cả đuôi cũng vậy (đó là những cánh diều được trau chuốt, chứ đôi khi vẫn dùng giấy vở đã qua sử dụng rồi), với vật liệu hồ (đôi khi là cơm nguội), thế là đã hoàn thành thân mình cho cánh diều.

Diều để có thể chống chọi với cơn gió lớn chỉ có thể dùng dây cước, cước thì cũng rất đa chủng loại. Phải cuốc bộ ra tận chợ lớn mới mong tìm được loại mình ưng ý nhất. Chọn cước mỏng quá thì chẳng khác nào đang dùng chỉ, cước trắng thì đẹp, nhưng hơi mỏng manh và dễ đứt hơn loại cước vàng ngà, tôi thường chọn loại này. Dĩ nhiên, với cánh diều cỡ lớn hơn, chẳng hạn với kích cỡ tầm 2 đôi giấy vở ghép lại thì phải dùng loại cước dày hơn nữa, bởi nếu tiết kiệm dùng loại cước không phù hợp, thể nào cũng có kết cục diều “cuốn theo chiều gió” mà bay thôi. Ngày đó tôi cũng tình cờ “bắt” được một con diều to đến ngỡ ngàng bị đứt cước rơi vào địa phận nhà tôi, phải nói là tôi rất hoan hỉ với “chiến lợi phẩm” ấy, và tôi thầm nghĩ : “không thể để cánh diều của mình bị tình trạng tương tự”.

Cũng phải nói thêm một chút về kỹ thuật nối thân diều với dây cước, bởi đó là bí quyết lớn nhất để diều có thể bay cao vượt trội. Cước buột phải chặt để không bị tuột lên tít đỉnh đầu điều, và canh nó tầm bằng 1/3 so với đỉnh, khoảng nối dây giữa diều và cước phải được nới lỏng thừa ra vừa đủ để cánh diều có thể tự do chao lượn trên không trung.

***

Những ngày “chinh chiến”, đi cùng tôi là tầm 4 đến 5 người, đa phần ai cũng mang theo “con cưng” của mình. Địa điểm luôn là những nơi vắng vẻ, no gió, thật may phi trường cách chỗ tôi không xa, và đó là địa điểm lý tưởng nhất để thả diều. Giữa cái nắng gắt chói chang của buổi chiều, cả hội vẫn rất hứng khởi, đầu trần, có kẻ chân đất mà đi. Và mỗi lần đi phải tầm trời chạng vạng mới ló dó về. Khi đi dĩ nhiên chúng tôi luôn “thủ” nào đuôi, nào hồ dán để phòng trừ đang tung hoành trên không thì bị… đứt cánh (dù “chinh chiến” không chạm nhau), thật là rủi ro không may. Thi thoảng cũng có chuyện chạm dây nhau và gây rối, tuy là ít gặp nhưng những lần như vậy thật phiền hà và khó xử lý giữa cái đống dây nhợ không biết cái nào của ta, và kết cục thường là cắt bỏ đoạn rối ấy đi – “chinh chiến” không mong đợi!

Sau này khi chuyển nhà lên gần Cổng xanh, tôi vẫn tiếp tục thú vui ấy bởi nơi này vốn vẫn còn thưa thớt dân cư và có những khoảng không tuyệt vời để thả diều thoải mái. Có những chiều tôi ngồi đến khi màn đêm buông xuống, vẫn trên những ống nước chất cao (y như trong truyện Đôrêmon ấy) cho đến lúc sao lên, vừa thả diều, vừa ngắm sao, thật tuyệt! Có điều lúc này cánh diều bay đi đâu chỉ còn là cảm giác ở bàn tay.

Thời ấy tôi tự hào diều mình bởi nó luôn chinh phục được những khoảng không mà nhiều người mong ước.

***

Giờ đây những cánh diều tự làm ấy hình như không còn mấy nữa, có chăng chỉ còn ở những miền quê hẻo lánh nào đó mà thôi. Đô thị hóa, rồi nơi tôi giờ cũng đông dân cư hơn bao giờ hết, rồi những cánh diều được làm từ các nghệ nhân hay từ các khuôn mẫu sẵn chứ không phải là từ chính tay của nghệ nhân “nhí”, thật tiếc!

Tuổi thơ trôi qua, thi thoảng nhìn lại… thật thú vị biết bao!

Wal
24-02-2009